Direct naar inhoud

Beste ERP voor de maakindustrie in 2026: per omvang en type

SAP S/4HANA voor grote, complexe en gereguleerde producenten; Epicor Kinetic voor de meeste middelgrote producenten met ongeveer 200 tot 1.000 medewerkers; Acumatica voor kleinere fabrieken. Een vergelijkingstabel, aanbevelingen per omvang en type, en wanneer u bovenop het ERP een MES nodig hebt.

Noel D'Costa in gesprek met een fabrieksingenieur op de productievloer
Inhoud
  1. Wat een ERP voor de maakindustrie moet kunnen
  2. De beste ERP-software voor de maakindustrie vergeleken
  3. De systemen in detail
  4. SAP S/4HANA (via RISE of GROW)
  5. Epicor Kinetic
  6. Infor
  7. Acumatica
  8. Oracle Fusion Cloud ERP en NetSuite
  9. Microsoft Dynamics 365
  10. IFS Cloud
  11. Sage X3
  12. Aanbevelingen per type en omvang van producent
  13. ERP vs MES: wat is het verschil?
  14. Uitdagingen bij een ERP-implementatie in de maakindustrie
  15. Cloud of on-premise voor een ERP in de maakindustrie
  16. ERP voor de maakindustrie, per onderwerp
  17. Veelgestelde vragen

Het beste ERP voor de maakindustrie hangt af van uw omvang en complexiteit. Voor grote, complexe of gereguleerde producenten raad ik SAP S/4HANA aan, en voor de meeste middelgrote producenten met ongeveer 200 tot 1.000 medewerkers raad ik Epicor Kinetic aan.

Kleine producenten beginnen het best met Acumatica. Hieronder: een vergelijkingstabel, aanbevelingen per type en omvang, en ERP vs MES.

Kort antwoord: SAP S/4HANA voor grote, gereguleerde producenten met meerdere fabrieken. Epicor Kinetic voor middelgrote producenten, vooral bij discrete productie en make-to-order. Acumatica voor kleine producenten. Zet er een MES zoals SAP Digital Manufacturing of Siemens Opcenter bovenop als de werkvloer realtime aansturing nodig heeft.

Ik heb genoeg ERP-uitrols meegemaakt om te weten wat de go-live overleeft en wat niet. Ik heb gewerkt met SAP S/4HANA, Epicor Kinetic, Infor M3, Acumatica, SAP Digital Manufacturing en Siemens Opcenter, heb gezien dat ze standhouden en weet waar elk systeem past.

De meeste producenten kopen op basis van functielijsten. De functies die ertoe doen, zijn de functies die uw team gebruikt onder de druk van ploegendienst.

ERP-shortlists voor de maakindustrie per productietypeKies op hoe u produceert, niet op personeelsomvang. Een fabriek met 50 mensen kan complexere processen draaien dan een met 500.
DiscreetProcesGemengd
Hoe u produceertDiscreetMake-to-order of make-to-stockProcesBatches, formules en recepturenGemengdDiscreet en proces naast elkaar
Wat het ERP goed moet doenDiscreetPlanning en werkvloeraansturingProcesBatchtraceerbaarheid en complianceGemengdAllebei, zonder zwaar maatwerk
Systemen voor de shortlistDiscreetEpicor Kinetic, Infor CloudSuite Industrial, SAP S/4HANA op grote schaalProcesSage X3, Infor M3, SAP S/4HANA op grote schaalGemengdInfor CloudSuite Industrial, Dynamics 365, Oracle Fusion

Een ERP voor de maakindustrie is een ander beest dan een ERP voor retail of zakelijke dienstverlening. U jongleert met stuklijsten, routings, ploegenroosters, machinekalibraties, uitvalpercentages en lottraceerbaarheid. Een generiek ERP dat "ook productie doet", houdt meestal de voorraad bij en daar houdt het op.

Vraag het een defect onderdeel terug te traceren naar de productiebatch en het valt door de mand. Zes functies onderscheiden een ERP voor de maakindustrie van een algemeen ERP:

  1. Voorraadbeheer voor grondstoffen, onderhanden werk en gereed product op één plek
  2. Productieplanning en detailplanning die arbeid, machines en materialen afstemmen op de vraag
  3. Materiaalbehoefteplanning (MRP), zodat u niet te veel bestelt en niet zonder komt te zitten
  4. Werkvloeraansturing die output, stilstand en afwijkingen vastlegt, of die gegevens vanuit een MES ontvangt
  5. Kwaliteitsbeheer voor inspecties, audits en afwijkingen
  6. Lot- en serienummertraceerbaarheid, verplicht in voeding, farma en defensie en steeds vaker in de automotive

De tabel laat zien waar elk systeem past en hoe u het kunt draaien. Er staat geen rangorde in, omdat het juiste antwoord verandert met uw productietype en omvang.

ERP-systeemPast het best bijProductietypeImplementatievorm
SAP S/4HANA (RISE with SAP)Grote, gereguleerde producenten met meerdere fabriekenDiscreet, proces en gemengdPrivate cloud of on-premise
SAP S/4HANA (GROW with SAP)Middelgrote producenten die standaardprocessen willen draaienDiscreet en procesPublic cloud
Epicor KineticMiddelgrote producenten, ongeveer 200 tot 1.000 medewerkersDiscreet, make-to-orderCloud, on-premise of hybride
Infor CloudSuite IndustrialMiddelgrote job shops en complexe plannersDiscreet en gemengdCloud of on-premise
Infor M3Middelgrote tot grote procesproducentenVoedingsmiddelen en dranken, chemieCloud
AcumaticaKleine en groeiende producentenDiscreet en procesCloud, private cloud of on-premise
Oracle Fusion Cloud ERPFinancieel gestuurde groepen die ook producerenDiscreet, proces en gemengdAlleen SaaS
Oracle NetSuiteKlein en middelgroot, met meerdere entiteitenVooral discreetAlleen cloud
Microsoft Dynamics 365Bedrijven die op Microsoft hebben gestandaardiseerdDiscreet, proces en gemengdCloud of on-premise
IFS CloudAsset-intensief: lucht- en ruimtevaart, defensie, energieDiscreet en projectgebaseerdCloud of on-premise
Sage X3Middelgrote proces- en distributiebedrijvenProces en discreetCloud of on-premise

Ik heb dit in twee groepen verdeeld. Met de eerste vier heb ik zelf gewerkt. De rest staat op de meeste shortlists in de maakindustrie, en die beschrijf ik op basis van het materiaal van de leveranciers zelf, niet op basis van mijn eigen programma's.

SAP S/4HANA (via RISE of GROW)

Mijn regel is eenvoudig: SAP voor de maakindustrie, de publieke sector en gereguleerde, operationeel zware organisaties; Oracle voor financieel gestuurde organisaties en zakelijke dienstverlening. Ik heb 21 SAP-programma's geleid of gered, en voor grote en complexe producenten is S/4HANA nog steeds de maatstaf. Productieplanning, materialen, kwaliteit en onderhoud delen één datamodel met finance.

SAP S/4HANA komt in twee commerciële bundels. RISE with SAP draait op de private edition en past bij grote omgevingen met meerdere fabrieken. GROW with SAP draait op de public edition, is alleen voor nieuwe implementaties en houdt u op standaardprocessen. Mijn gids over SAP PP legt de module productieplanning uitgebreid uit.

Het is duur en complex. Een GROW-programma duurt ongeveer 6 tot 9 maanden en een RISE-programma 9 tot 18 maanden, en partners noemen standaard de korte kant.

Voor wie: grote of gereguleerde producenten met meerdere fabrieken (farma, defensie, lucht- en ruimtevaart, voeding op schaal), en bedrijven die al op SAP ECC zitten en hun overstap plannen voordat het reguliere onderhoud in 2027 afloopt.

Epicor Kinetic

Dit is mijn aanbeveling voor een middelgrote producent met ongeveer 200 tot 1.000 medewerkers. Betrouwbaar op de werkvloer. Planning en uitvoering op de werkvloer doen wat ze beloven, en de meeste teams hebben het snel onder de knie.

Epicor beschrijft Kinetic als een cloud-ERP dat is gebouwd voor producenten en gespecialiseerd in discrete productie en make-to-order. Het is op de cloud gericht, maar biedt nog steeds on-premise en hybride implementatie, en dat telt voor fabrieken met een haperende verbinding.

Niet het meest opvallende systeem. Wel een systeem waarop u op de werkvloer kunt vertrouwen.

Zwakte: draait u zware batch- of formulegebaseerde procesproductie, vergelijk de procesfuncties dan zorgvuldig met Sage X3 of Infor M3.

Infor

Infor verkoopt twee ERP-systemen voor de maakindustrie, dus controleer of u de juiste vergelijkt. Infor CloudSuite Industrial (het product dat velen nog SyteLine noemen) is gebouwd voor discrete en gemengde producenten en job shops. Infor M3 richt zich op bedrijven in voedingsmiddelen en dranken, chemie, mode, distributie en apparatuur.

Het systeem waarmee ik heb gewerkt, is Infor M3. CloudSuite Industrial beschrijf ik op basis van het materiaal van Infor zelf.

CloudSuite Industrial past bij producenten die diepgang in productieplanning nodig hebben. Het kan veel gelijktijdige orders op gedeelde apparatuur aan, juist waar lichtere systemen gaten beginnen te vertonen.

Zwakte: de interface werkt, maar oogt gedateerd naast nieuwere cloudproducten.

Acumatica

Goede waarde voor kleinere producenten die willen groeien zonder opnieuw te implementeren. De manufacturing edition van Acumatica dekt discrete en procesproductie op één platform, en de licenties zijn niet per gebruiker, dus u kunt de hele fabriek op het systeem zetten.

Acumatica publiceert een pakketaanbod, APEX for Manufacturing, met support en implementatiediensten inbegrepen in een startprijs onder US$ 2.185 per maand (acumatica.com, oktober 2026). Het draait als SaaS, en Acumatica verkoopt ook licenties voor private cloud en on-premise.

Het mist de diepgang van Epicor of Infor voor complexe scenario's op de werkvloer. Voor eenvoudige productie zonder zware MES-behoefte levert het.

Oracle Fusion Cloud ERP en NetSuite

Oracle verkoopt twee ERP-systemen die producenten op hun shortlist zetten. Volgens de documentatie van Oracle ondersteunt Fusion Cloud Manufacturing discrete en procesproductie, ook allebei in dezelfde fabriek. Volgens mijn regel past Fusion eerder bij een financieel gestuurde groep die ook produceert dan bij een bedrijf dat om de fabriek draait.

NetSuite is het cloud-ERP van Oracle voor kleine en middelgrote bedrijven, vaak gekozen door producenten met meerdere entiteiten en online verkoop. De diepgang in productie is voldoende, niet diep, en aanvullende modules maken het duurder. Mijn vergelijking SAP vs Oracle gaat dieper in op die keuze.

Microsoft Dynamics 365

Dynamics 365 Supply Chain Management, verkocht samen met Dynamics 365 Finance, past bij bedrijven die op Microsoft 365 en Azure hebben gestandaardiseerd. Het wordt vooral als cloud gekocht, al documenteert Microsoft nog een on-premise optie. De AI-functies hebben schone stamgegevens nodig om bruikbaar te zijn.

IFS Cloud

Als assets net zo belangrijk zijn als voorraad, hoort IFS op de lijst: lucht- en ruimtevaart, defensie, energie en nutsbedrijven. IFS Cloud brengt ERP, enterprise asset management en buitendienst samen in één product, en IFS laat u het als dienst of in uw eigen omgeving draaien op dezelfde software.

De diepgang vraagt implementatie-inspanning. Plan geen uitrol van zes maanden zonder serieuze inzet van mensen en middelen.

Sage X3

Sage positioneert X3 voor bedrijven in chemie, voedingsmiddelen en dranken, distributie, apparatuur en industriële productie, met productiebeheer, stuklijstplanning, werkvloeraansturing en kwaliteitscontrole. Het is beschikbaar in de cloud of on-premise. De kracht zit in batchbeheer en lottraceerbaarheid voor middelgrote procesproducenten die het gewicht van een SAP-programma niet willen.

Begin bij de rij die bij u past en lees daarna hierboven de details over de twee of drie systemen waarnaar die verwijst.

ProducentShortlistWaarom
Klein (minder dan 200 medewerkers)Acumatica; NetSuiteCloud, geprijsd voor kleine bedrijven, groeit mee zonder herimplementatie
Middelgroot (ongeveer 200 tot 1.000 medewerkers)Epicor Kinetic; GROW with SAP als u een SAP-toekomst wiltBetrouwbare uitvoering op de werkvloer zonder kosten op SAP-schaal
Groot en complex (meer dan 1.000 medewerkers, meerdere fabrieken)SAP S/4HANA via RISE with SAPPlanning over meerdere fabrieken, traceerbaarheid en compliance in één datamodel
Discreet en make-to-orderEpicor Kinetic; Infor CloudSuite IndustrialPlanning en werkvloeraansturing
Proces (batches, formules)Sage X3; Infor M3; SAP S/4HANA op grote schaalBatchtraceerbaarheid en procesgerichte flows
GemengdInfor CloudSuite Industrial; Dynamics 365Discreet en proces zonder zwaar maatwerk
Asset-intensiefIFS Cloud; SAP S/4HANA voor zeer grote omgevingenERP, assetbeheer en buitendienst samen
Financieel gestuurde groep die ook produceertOracle Fusion Cloud ERPVolgens mijn regel betekent financieel gestuurd: eerst Oracle

Personeelsomvang is een startpunt, niet het antwoord. Een fabriek met 50 mensen kan complexere processen draaien dan een vestiging met 500, dus kijk naar productietype, complexiteit van de workflows en het team dat u hebt om het systeem te ondersteunen.

Voor SAP zijn dit de bandbreedtes voor de totale programmakosten die ik per bedrijfsomvang hanteer:

  1. Kleine bedrijven (minder dan 200 medewerkers): $ 80.000 tot $ 500.000
  2. Middensegment (200 tot 1.000 medewerkers): $ 500.000 tot $ 2 miljoen
  3. Grote ondernemingen (1.000 tot 10.000 medewerkers): $ 2 miljoen tot $ 10 miljoen of meer
  4. Wereldwijde groepen (meer dan 10.000 medewerkers): $ 10 miljoen tot $ 50 miljoen of meer

Mijn gids over de kosten van een SAP-implementatie laat zien waar dat geld naartoe gaat. Bent u een kleine producent die een ERP afweegt tegen eenvoudiger boekhoudsoftware, dan behandelt mijn gids over het beste ERP voor de bedrijfsvoering van kleine bedrijven die stap.

De meeste producenten kopen op basis van functielijsten. De functies die ertoe doen, zijn de functies die uw team echt gebruikt onder de druk van ploegendienst, niet de functies die goed demonstreren.

Een ERP plant de productie en verantwoordt die financieel. Een manufacturing execution system (MES) voert de productie uit op de werkvloer, in realtime, en rapporteert terug.

Siemens, de maker van Opcenter, zegt het in ISA-95-termen. ERP is een systeem op niveau 4 voor de bedrijfslogistiek, en MES een systeem op niveau 3 dat de productie aanstuurt over seconden tot ploegen. Het ERP stuurt de productievraag naar beneden; het MES stuurt materiaalverbruik, uitval en gereedmeldingen terug, zodat het ERP ze kan calculeren.

Waar het MES zit tussen het ERP en de machinesHet MES zit bovenop het plan van het ERP en eronder in de tijd: het ERP denkt in dagen en weken, het MES in seconden en ploegen.
  1. ERP (ISA-95 niveau 4)Orders, MRP, kostprijsberekening, finance: SAP S/4HANA, Epicor Kinetic, Infor, Acumatica
  2. MES (niveau 3)Uitvoering van werkorders, kwaliteitscontroles, genealogie, OEE: SAP Digital Manufacturing, Siemens Opcenter
  3. Machines en sensoren (niveaus 0 tot 2)PLC's, SCADA, historians, testopstellingen

Beide MES-producten waarmee ik heb gewerkt, zitten bovenop het ERP. Het huidige MES van SAP is SAP Digital Manufacturing, dat stamgegevens en productieorders ontvangt uit S/4HANA of ECC en orderbevestigingen terugstuurt. Siemens Opcenter is het portfolio van Siemens voor manufacturing operations management, met Opcenter Execution als MES.

VraagERPMES
HoofdtaakPlannen, inkopen, calculeren en verantwoordenProductie uitvoeren, vastleggen en aansturen
TijdshorizonDagen, weken, maandenSeconden tot ploegen
Typische gebruikersPlanners, inkopers, finance, managementOperators, ploegleiders, kwaliteitsingenieurs
Belangrijkste gegevensVerkooporders, MRP, voorraad, kostenStappen van werkorders, machinegegevens, batchgenealogie
VoorbeeldenSAP S/4HANA, Epicor Kinetic, Infor, AcumaticaSAP Digital Manufacturing, Siemens Opcenter

U hebt allebei nodig als een van deze punten geldt:

  1. U draait meerdere fabrieken en hebt één productiestandaard voor alle fabrieken nodig
  2. Toezichthouders of klanten verwachten volledige batch- of serienummergenealogie (farma, voeding, lucht- en ruimtevaart, automotive)
  3. U hebt realtime machinegegevens, OEE of elektronische werkinstructies aan de lijn nodig
  4. De eigen werkvloermodule van het ERP kan uw volume of snelheid niet bijhouden

Eén middelgrote fabriek op Epicor Kinetic of Acumatica draait vaak prima op alleen de werkvloerfuncties van het ERP. Zodra de fabriek sensor- en machinegegevens in grote volumes gaat produceren, hebben die gegevens een plek buiten het ERP nodig; mijn gids over waarvoor Databricks wordt gebruikt behandelt die laag.

Welk systeem u ook kiest, deze problemen bepalen of het werkt.

  1. Onduidelijke doelen. Leg de succescriteria vast voordat u een leverancier kiest, niet na de go-live.
  2. Te veel maatwerk. Elke oude gewoonte wordt in het nieuwe systeem geduwd. Breng eerst de workflows in kaart en verander het proces voordat u de software verandert.
  3. Vervuilde stamgegevens. Stuklijsten, routings en artikelstamgegevens zijn altijd slechter dan de eerste inschatting. Wijs data-eigenaren aan voordat het project start.
  4. Werkvloer buitengesloten. Zet ploegleiders in de demo's en de tests. Een systeem dat de werkvloer afwijst, wordt omzeild, en een systeem dat wordt omzeild, is slechter dan geen systeem.
  5. ERP en MES apart gescoped. Spreek af welk systeem eigenaar is van elk gegeven, zoals bevestigingen, uitval en batchgenealogie, voordat een van beide wordt geconfigureerd.
  6. Training onderschat. Ongetrainde gebruikers gaan terug naar spreadsheets. Budgetteer training per ploeg, niet één klassikale sessie.
  7. Geen plan voor na de go-live. Plan stabilisatie en hypercare vóór de go-live, met benoemde ondersteuning voor elke ploeg.

Planningen lopen op dezelfde plekken uit. Bij SAP duurt een GROW-programma ongeveer 6 tot 9 maanden en RISE 9 tot 18 maanden, en datamigratie is de gebruikelijke reden dat een planning verschuift.

Cloud is de standaard voor de meeste nieuwe ERP-projecten in de maakindustrie. U beheert geen infrastructuur, en een fabriek toevoegen is eenvoudiger. De keerzijde is de timing: in de public cloud krijgt u de release, of die nu in uw productiekalender past of niet.

De meeste leveranciers in deze lijst laten u nog steeds kiezen. Epicor Kinetic biedt cloud, on-premise en hybride; Acumatica, IFS Cloud en Sage X3 bieden cloud of on-premise; NetSuite en Oracle Fusion zijn alleen cloud. Bij SAP gaan de meeste nieuwe programma's in de maakindustrie naar RISE (private cloud) of GROW (public cloud), en on-premise S/4HANA wordt nog steeds verkocht.

On-premise is nog steeds zinvol voor omgevingen met hoge beveiligingseisen, fabrieken met een onbetrouwbare verbinding en regels voor dataresidentie. Connectiviteit op de werkvloer telt hier zwaarder dan op kantoor: als de lijn stilvalt wanneer het internet wegvalt, ontwerp dan voor lokale uitvoering, vaak in het MES.

Elk van deze gidsen gaat dieper in op één beslissing die deze pagina alleen aanstipt:

  1. SAP voor discrete, proces- en serieproductie: wat er verandert in productieorders, masterrecepten, batches en kostprijsberekening.
  2. MRP Live vs PP/DS vs IBP: welke planningstool van SAP wat plant, en wanneer u een stap hoger gaat.
  3. ERP voor de defensie- en lucht- en ruimtevaartindustrie: contractcalculatie, projectsystemen en traceerbaarheid.
  4. Kosten van een ERP voor de maakindustrie: wat een producent betaalt per bedrijfsomvang, en waar het geld naartoe gaat.
  5. ERP en MES in de maakindustrie: wie eigenaar is van wat tussen het ERP en de werkvloer.
Wat is het beste ERP voor de maakindustrie?

Dat hangt af van omvang en complexiteit. Voor grote, complexe of gereguleerde producenten raad ik SAP S/4HANA aan; voor de meeste middelgrote producenten met ongeveer 200 tot 1.000 medewerkers raad ik Epicor Kinetic aan.

Kleine producenten beginnen het best met Acumatica. Welke omvang u ook hebt, kies op productietype en procescomplexiteit, niet op ranglijsten van leveranciers.

Wat is het beste ERP voor kleine productiebedrijven?

Voor kleine producenten zou ik met Acumatica beginnen. Het dekt discrete en procesproductie, de licenties zijn niet per gebruiker, en Acumatica publiceert een productiepakket vanaf minder dan US$ 2.185 per maand, inclusief support en implementatiediensten.

NetSuite is de andere gebruikelijke kandidaat op de shortlist, vooral voor bedrijven met meerdere entiteiten en online verkoop. Controleer of een van beide uw productiestappen aankan voordat u naar de prijs kijkt.

ERP vs MES: wat is het verschil?

Een ERP plant, koopt in, calculeert en verantwoordt de productie over dagen en weken. Een MES voert de productie uit op de werkvloer over seconden en ploegen, en legt machinegegevens, kwaliteitscontroles en batchgenealogie vast.

Ze werken samen. Het ERP stuurt productieorders naar het MES, en het MES stuurt bevestigingen, verbruik en uitval terug. SAP Digital Manufacturing en Siemens Opcenter zijn MES-producten die bovenop het ERP zitten.

Is SAP goed voor de maakindustrie?

Ja, vooral voor grote, gereguleerde producenten met meerdere fabrieken. Mijn regel is SAP voor de maakindustrie, de publieke sector en gereguleerde, operationeel zware organisaties, en Oracle voor financieel gestuurde organisaties en zakelijke dienstverlening.

Het addertje zit in kosten en inspanning. SAP-programma's lopen van $ 80.000 tot $ 500.000 voor kleine bedrijven tot $ 10 miljoen tot $ 50 miljoen of meer voor wereldwijde groepen. Een middelgrote producent met eenvoudiger behoeften is vaak beter af met Epicor Kinetic.

Heb ik een MES nodig als ik een ERP heb?

Niet altijd. Eén fabriek met eenvoudige productie draait vaak prima op de eigen werkvloerfuncties van het ERP. U hebt een MES nodig als u meerdere fabrieken volgens één standaard draait, volledige genealogie nodig hebt of realtime machinegegevens aan de lijn nodig hebt.

Hoe lang duurt een ERP-implementatie in de maakindustrie?

Bij SAP duren GROW with SAP-programma's ongeveer 6 tot 9 maanden en RISE with SAP-programma's 9 tot 18 maanden. Een MES, meerdere fabrieken of een zware datamigratie duwen u naar de lange kant.

Datamigratie is de meest voorkomende oorzaak van vertraging. Begin met het opschonen van stuklijsten, routings en artikelstamgegevens voordat het project start.

Moeten producenten kiezen voor een ERP in de cloud of on-premise?

Cloud is de standaard voor nieuwe projecten, en de meeste leveranciers zetten die nu voorop. On-premise past nog steeds bij locaties met hoge beveiligingseisen, fabrieken met een onbetrouwbare verbinding en strenge regels voor dataresidentie.

Veel leveranciers, waaronder Epicor, Acumatica, IFS en Sage, bieden allebei. NetSuite en Oracle Fusion zijn alleen cloud.

Noel D'Costa

Geschreven door

Noel D'Costa

25 jaar in SAP- en Oracle ERP-programma's in de luchtvaart, overheid, financiële sector, retail en maakindustrie. Achtergrond in finance. Ik help directies om transformaties eerlijk af te bakenen, vastgelopen programma's weer op koers te brengen en systemen te bouwen die hun eerste jaar in productie overleven.

Volgende stap

Leidt u nu een ERP-programma?

Raakt dit artikel aan een programma waar u nu middenin zit? Een gesprek van 30 minuten brengt u meestal verder dan nog een week interne analyse.